حجتالاسلام والمسلمین مهدی عبدی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به وضعیت کنونی برخی مساجد اظهار داشت: متأسفانه در برخی موارد، مسجد دچار تغییر کارکرد شده و از یک مرکز فعال برای هدایت، تربیت و ارتباط اجتماعی مردم، به محلی برای اقامه نماز تقلیل پیدا کرده است.
وی افزود: یکی از مهمترین عوامل این مسئله، نوع نگاه و عملکرد امام جماعت است؛ متأسفانه برخی امامان جماعت رویکرد تربیتی ندارند و با همان آموزشها و روشهای سنتی، مساجد را اداره میکنند، در حالی که نیازهای جامعه و بهویژه نسل جدید تغییر کرده است.
امام جماعت نباید به پیشنماز ساده تقلیل پیدا کند
کارشناس مسائل دینی با بیان اینکه امام جماعت در برخی مساجد صرفاً به عنوان پیشنماز شناخته میشود، تصریح کرد: امام جماعت نباید فقط برای اقامه نماز در مسجد حضور پیدا کند و مسئولیت خود را به نماز و سخنرانی محدود سازد؛ چراکه جایگاه امام جماعت بسیار فراتر از این است.
وی ادامه داد: امام جماعت باید از توانمندی مدیریتی، اجتماعی و تربیتی برخوردار باشد و اگر در برخی زمینهها توان لازم را ندارد، از مدیران اجرایی توانمند برای اداره بهتر مسجد استفاده کند.
حجتالاسلام والمسلمین عبدی خاطرنشان کرد: حتی اگر فردی امام جماعتی عالم، قوی و مدبر باشد، اما خودش را صرفاً «امام جماعت» بداند، باز هم مسجد به تراز مطلوب نمیرسد؛ امام جماعت باید خود را امام محله، امام منطقه و در سطحی بالاتر، امام جامعه بداند.
امام جماعت یعنی راه را بلد باشد
وی با تبیین جایگاه واقعی امام جماعت گفت: امام جماعت یعنی کسی که راه را میشناسد و میتواند جمعی از انسانها را برای رسیدن به اهداف عالی عالم هستی هدایت و همراهی کند.
کارشناس مسائل دینی افزود: سخنرانی تنها یکی از دهها مسئولیت امام جماعت است؛ کسی که صرفاً سخنرانی میکند، بیشتر نقش پیامرسان دارد و یک پیامرسان ممکن است در برخی مقاطع به اندازهای در جامعه اثرگذار باشد، اما امام جماعت باید نقش راهبری و هدایت را برعهده داشته باشد.
هیئت امنای سنتی؛ مانعی در مسیر تحول مسجد
وی یکی دیگر از عوامل مؤثر در وضعیت کنونی برخی مساجد را نوع عملکرد هیئت امنا دانست و اظهار داشت: در بعضی مساجد، افرادی سالخورده، بازنشسته، فاقد تخصص مرتبط و با تفکرات کاملاً سنتی مسئولیت اداره مسجد را برعهده دارند و گاهی در برابر حرفهای نو، ایدههای جدید و رویکردهای سازنده مقاومت میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین عبدی ادامه داد: مسجد برای پاسخگویی به نیازهای جامعه امروز، به مدیرانی نیاز دارد که ضمن برخورداری از تجربه، تخصص، روحیه تحولخواهی و توان پذیرش ایدههای جدید را نیز داشته باشند.
خادم مسجد باید دغدغه تربیتی داشته باشد
وی با اشاره به نقش خادمان مساجد بیان کرد: خادم مسجد نیز بخشی از مجموعه مدیریتی و تربیتی مسجد است و نمیتوان نسبت به این جایگاه بیتفاوت بود.
این کارشناس مسائل دینی افزود: در برخی موارد، افرادی صرفاً به دلیل نبود شغل یا با نگاه درآمدی این مسئولیت را پذیرفتهاند، در حالی که خادم مسجد باید فردی دغدغهمند، اخلاقمدار و همراه با اهداف فرهنگی و تربیتی مسجد باشد.
معماری مسجد نیز نیازمند بازنگری است
وی در ادامه به مسئله سازه و معماری مساجد اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از عوامل مؤثر در کاهش کارکرد مسجد، نوع سازه و معماری آن است؛ متأسفانه در بسیاری از موارد، مسجد به گونهای طراحی نشده که بتواند پاسخگوی نیازهای فرهنگی، اجتماعی و تربیتی مردم محله باشد.
حجتالاسلام والمسلمین عبدی تصریح کرد: بسیاری از مساجد جذابیت لازم را برای نسل جوان و نوجوان ندارند و حتی فضاهای مناسبی برای برگزاری جلسات جوانان و نوجوانان در آنها پیشبینی نشده یا از امکانات مناسب برخوردار نیستند.
وی افزود: مسجد باید یک مجموعه کامل برای فعالیتهای دینی، فرهنگی، تربیتی و اجتماعی محله باشد، نه اینکه صرفاً ساختمانی برای اقامه نماز تلقی شود.
چرا نوجوان امروز وارد مسجد نمیشود؟
کارشناس مسائل دینی با طرح این پرسش که «چرا نوجوان امروز وارد مسجد نمیشود؛ مشکل از نوجوان است یا مسجد؟» اظهار داشت: در بسیاری از موارد باید به جای متهم کردن نسل جدید، ساختار و شیوه عملکرد مسجد را مورد بازنگری قرار دهیم.
وی خاطرنشان کرد: اگر امام جماعت، هیئت امنا، خادمان و حتی فضای فیزیکی مسجد اصلاح شوند، مسجد میتواند ظرفیت لازم برای جذب نسل جدید را ایجاد کند.
زبان مسجد برای نسل جدید چیست؟
حجتالاسلام والمسلمین عبدی با تأکید بر ضرورت بازتعریف ارتباط مسجد با نسل جدید گفت: زبان مسجد برای نسل جدید باید همان زبان قرآن و اهلبیت(ع) باشد.
وی افزود: یکی از مشکلات امروز این است که زبان اصلی تربیتی در عالم را به خوبی نمیشناسیم و در نتیجه، زبان یکدیگر را نیز متوجه نمیشویم. اگر مسجد بتواند با زبان قرآن و روایات با جوان سخن بگوید، بسیاری از مشکلات ارتباطی و تربیتی برطرف خواهد شد.
این کارشناس مسائل دینی تأکید کرد: مسجد باید زبان گویایی برای جوان داشته باشد و این زبان، زبان قرآن و معارف اهلبیت(ع) است؛ البته این معارف باید با شیوهای متناسب با نیازها، پرسشها و اقتضائات نسل جدید تبیین و ارائه شود.
برنامههای سنتی مسجد هنوز کارآمدند؟
وی درباره این پرسش که «آیا برنامههای سنتی مسجد برای نوجوان امروز جذاب است؟» گفت: اگر منظور از برنامه سنتی این باشد که مسجد فقط محل اقامه نماز باشد، طبیعتاً نمیتوان انتظار داشت پاسخگوی همه نیازهای نسل جدید باشد؛ اما اگر برنامههای سنتی، برگرفته از سنت نبوی باشند و با رویکردی تحلیلی و تربیتی ارائه شوند، نهتنها قدیمی نیستند، بلکه میتوانند از بهترین برنامههای مسجد باشند.
حجتالاسلام والمسلمین عبدی در جمعبندی سخنان خود اظهار داشت: تحول مسجد به سه محور مهم یعنی نوع سازه و معماری، جایگاه و توانمندی امام جماعت و شیوه اداره و مدیریت مسجد بازمیگردد و اگر این سه حوزه اصلاح شوند، مسجد میتواند دوباره به جایگاه واقعی خود بازگردد و حداقلهای لازم برای جذب و تربیت نسل جدید را در خود ایجاد کند.
انتهای پیام /
نظر شما